Wie een hospitalisatieverzekering afsluit, verwacht misschien eerst vragen over zijn of haar gezondheid. Welke aandoeningen heb je gehad? Welke behandelingen volg je? En heeft dat gevolgen voor jouw dekking?

Voor zelfstandige architecten die werken onder een éénpersoonsvennootschap bieden we een oplossing aan waarbij geen medische vragenlijst of andere medische formaliteiten nodig zijn bij de aansluiting. Bovendien voorziet de formule geen uitsluiting van vooraf bestaande aandoeningen.

En de dekking stopt niet bij de ziekenhuisfactuur. Ook medische kosten vóór en na een opname zijn voorzien, net als medische kosten voor zware ziekten, zelfs wanneer daarvoor geen hospitalisatie nodig is.

Na een ziekenhuisopname met overnachting kan zelfs ondersteuning thuis mee verzekerd zijn, zoals huishoudelijke hulp of kinderopvang. Zo wordt niet alleen de kost van de opname zelf verzekerd, maar ook een deel van wat er zoal bij komt te kijken.

Werk je als zelfstandige via een vennootschap met meerdere bestuurders en/of medewerkers? Dan voorzien we andere oplossingen die aansluiten bij jouw situatie.

Verzekeren als architect stopt niet bij de risico’s van het beroep zelf. Ook achter jouw statuut als zelfstandige zitten risico’s die een financiële impact kunnen hebben. Welke oplossingen daarbij zinvol zijn, hangt af van je statuut, je bestaande verzekeringen en de manier waarop jouw activiteit georganiseerd is.

Wij bekijken graag samen waar je vandaag al voor beschermd bent – en waar je nog extra bescherming kunt gebruiken.

Een werknemer en een zelfstandig medewerker werken soms zij aan zij binnen eenzelfde kantoor. Toch verschilt hun sociale bescherming grondig. Een werknemer werkt onder leiding en toezicht van een werkgever via een arbeidsovereenkomst. Een zelfstandig medewerker geniet meer vrijheid en organiseert zijn activiteiten zelf, ook wanneer bepaalde afspraken contractueel zijn vastgelegd. Dat verschil heeft belangrijke gevolgen voor de indekking van het risico.

ZELFSTANDIGE

Aansprakelijkheid

Als zelfstandig medewerker ben je meeverzekerd in de beroepsaansprakelijkheidsverzekering van het kantoor waarvoor je diensten levert als je dit doet in hun naam en voor hun rekening. Voor eigen projecten (in eigen naam) dien je zelf je aansprakelijkheid in te dekken.

Een extra risico is ontstaan door de wetswijziging van Boek 6 B.W. waardoor je als zelfstandig medewerker extracontractueel aansprakelijk gesteld kunt worden voor vermeende fouten. Aan de hand van een medewerkerspolis kan dit extra risico ingedekt worden.

Ongevallen

Een zelfstandig medewerker valt niet onder de wettelijke bescherming van werknemers en moet daarom zelf voorzien in een financieel vangnet bij arbeidsongeschiktheid door ziekte of door een ongeval. Een verzekering Gewaarborgd Inkomen, biedt hiervoor een passende bescherming.

Het architectenkantoor kan daarnaast wel een ongevallenverzekering afsluiten voor zijn zelfstandige medewerkers. Die biedt dekking voor ongevallen die zich voordoen tijdens de werkzaamheden die zij voor het kantoor uitvoeren.

Pensioenopbouw

Zelfstandigen bouwen hun aanvullend pensioen boven op het wettelijk pensioen via een VAPZ of een IPT. Een IPT is enkel mogelijk wanneer de zelfstandige een eigen (management)vennootschap heeft die een recurrent loon uitkeert. Beide formules laten toe om op een fiscaal gunstige manier extra pensioen op te bouwen.

BEDIENDE

Aansprakelijkheid

Wie als werknemer actief is binnen een architectenkantoor, geniet in principe dekking onder de beroepsaansprakelijkheidsverzekering van het kantoor. Alle prestaties die geleverd worden in naam en voor rekening van het kantoor, vallen dus onder die verzekering.

De impact van Boek 6 B.W. op de werknemer kan genuanceerd worden omdat deze beschermd wordt door de Arbeidsovereenkomstenwet waardoor deze enkel
aangesproken kan worden voor opzet, zware fouten of herhaaldelijke lichte fouten.

Ongevallen

Een werkgever in België is wettelijk verplicht een arbeidsongevallenverzekering af te sluiten voor de werknemers. Die verzekering vergoedt de medische
kosten en de financiële gevolgen van een ongeval dat zich voordoet tijdens en door de uitvoering van het werk of op weg van en naar het werk. Bij een arbeidsongeval geniet de werknemer dus automatisch een wettelijke bescherming.

De werkgever kan ervoor kiezen om deze verzekering uit te breiden met een excedent om het inkomensdeel boven het wettelijk plafond in te dekken.

Pensioenopbouw

Bovenop het wettelijk pensioen kan een werkgever ervoor kiezen om aanvullende pensioenopbouw te doen onder de vorm van een groepsverzekering. Daarbij stort de werkgever periodiek een bijdrage in een pensioenfonds dat op de pensioengerechtigde leeftijd van de werknemer wordt uitgekeerd.

U bent architect en u zal samen met een andere architect of ontwerper een project aangaan ? Dan loont het om vooraf een paar zaken te overlopen.

Jullie sluiten samen (op beide namen) een contract af met de opdrachtgever.

De reden hiervoor is dat jullie taken door elkaar lopen, in die zin dat jullie samen instaan voor zowel het ontwerp als de uitvoering. Daarnaast is het voor de opdrachtgever ook vaak een must of althans gemakkelijker om maar één contract af te sluiten met de ontwerpers.

In dat geval zullen jullie automatisch een maatschap uitmaken, ook al hebben jullie niet deze bedoeling. De maatschap is, net zoals jullie als ontwerpers zelf, een onderneming. Ze moet dus ingeschreven zijn in de KBO, beschikt over een eigen ondernemingsnummer en dient een (vereenvoudigde) boekhouding te voeren.
Tussen de maten (leden van de maatschap) geldt er een hoofdelijke aansprakelijkheid. M.a.w. kan elk van beide aangesproken worden voor het geheel. In private opdrachten kan daar contractueel van worden afgeweken. Intern kunnen jullie tussen elkaar ook contractuele afspraken maken.

In dit geval kan best een enige werfpolis worden afgesloten voor dit gezamenlijke project. Gezien de taken in
elkaar verwezen zitten, kunnen jullie dit moeilijk elk aangeven in een eigen jaarpolis. Logischerwijs zal een
verzekeraar in een gezamenlijke opdracht enkel het aandeel van zijn eigen verzekerde dekken.

De opdracht wordt opgesplitst tussen jullie beiden en er worden twee contracten afgesloten met de bouwheer.

Een andere mogelijkheid is dat de opdrachtgever twee aparte contracten afsluit met elk van jullie : één voor het ontwerp en één voor de controle. In dat geval moeten jullie de taakverdeling tussen beide ontwerpers kunnen aflijnen. Er geldt geen hoofdelijke aansprakelijkheid. Het kan natuurlijk zijn dat de bouwheer dit liever niet heeft.

Op verzekeringstechnisch vlak kunnen jullie beide het eigen aandeel aangeven in de eigen jaarpolis of kan een enige
werfpolis op beide namen worden afgesloten.

Één van jullie beiden gaat de opdracht en het contract aan met de bouwheer en de andere werkt in zijn onderaanneming.

Er kan ook voor gekozen worden dat één van beide ontwerpers de opdracht op zich neemt als ‘hoofdontwerper’ en de andere architect in onderaanneming werkt voor deze architect. De hoofdontwerper sluit in dit geval één contract af met de bouwheer. Deze hoofdontwerper blijft volledig aansprakelijk tegen de bouwheer. De hoofdontwerper kan zich intern wel verhalen op zijn onderaannemer/ontwerper.

Op het vlak van verzekering kan de hoofdontwerper dit project volledig aangeven in zijn jaarpolis en in sommige
gevallen kan het ereloon van zijn onderaannemer-architect worden afgetrokken (op voorwaarde dat hij zelf afdoende
verzekerd is). Er kan in dit geval ook een enige werfpolis worden afgesloten door de hoofdontwerper waarin eventueel
beide architecten verzekerd zijn.

Als architect wil je je zo goed mogelijk wapenen tegen de nadelige (financiële) gevolgen van een schadegeval. Daarom zien we vaak clausules in contracten met de bouwheer die de aansprakelijkheid van de architect beperken of zelfs uitsluiten. Dat kan maar niet onbeperkt. Ze mogen nooit tot gevolg hebben dat de tienjarige aansprakelijkheid, die van openbare orde is, uitgesloten of beperkt wordt. Evenmin mogen deze clausules de aansprakelijkheid voor persoonlijke opzettelijke fouten uitsluiten of beperken, of de aansprakelijkheid van de architect voor één van zijn essentiële contractuele verplichtingen uitsluiten of beperken.

We lichten de volgende vaak voorkomende clausule toe :

Aansprakelijkheidsbeperking voor lichte verborgen gebreken

Wat is het verschil nu weer tussen de aansprakelijkheid voor lichte verborgen gebreken en de tienjarige aansprakelijkheid ?

Lichte verborgen gebreken zijn gebreken of fouten die niet zichtbaar waren bij de voorlopige oplevering maar het normaal gebruik verstoren en dus het werk ‘ongeschikt’ maken. Ze tasten de stevigheid of soliditeit van het gebouw niet aan.

Aannemers en architecten zijn door de artikelen 1792 en 2270 BW gedurende 10 jaar na de oplevering (aanvaarding) van het werk aansprakelijk voor ernstige gebreken, zichtbaar of verborgen, die de stabiliteit of stevigheid van het gebouw of van een belangrijk onderdeel ervan in het gedrang (kunnen) brengen. Dit principe is van openbare orde.

De aansprakelijkheid voor lichte verborgen gebreken kan u als architect conventioneel beperken tot bijvoorbeeld een periode van 1 (B2B) tot 3 jaar (B2C) na de voorlopige oplevering.

De tienjarige aansprakelijkheid van de architect, welke betrekking heeft op ernstige gebreken die de stevigheid van het gebouw aantasten, is van openbare orde en kan dus niet conventioneel worden ingekort.

Bijkomend kan voor de licht verborgen gebreken contractueel worden vastgelegd binnen welke termijn vanaf de ontdekking van het gebrek, de bouwheer gerechtelijke actie moet ondernemen. Zo kan bijvoorbeeld gestipuleerd worden dat elke rechtsvordering m.b.t. lichte verborgen gebreken slechts ontvankelijk is mits ze ingesteld wordt binnen een termijn van zes maanden na de dag dat de bouwheer kennis had of had moeten hebben van het gebrek.

Uitsluiting ‘in solidum’ aansprakelijkheid

Wanneer er schade voorvalt in de bouw, is dit nogal dikwijls het gevolg van een fout van zowel de aannemer (bijvoorbeeld een uitvoeringsfout) als van een ontwerper (een fout in ontwerp of controlefout).

Wanneer door samenlopende fouten dezelfde schade werd veroorzaakt, kunnen beide betrokken partijen ‘in solidum’ worden aangesproken.

In geval van een veroordeling ‘in solidum’ zal de architect niet alleen kunnen aangesproken worden voor de gevolgen van zijn eigen daden maar ook voor de fouten van andere bouwpartners. Bij een veroordeling ‘in solidum’ kan de architect gehouden zijn in te staan voor de financiële gevolgen van de totale schade van de bouwheer, niettegenstaande de technische aansprakelijkheid van de architect beperkt kan zijn. Verhalen op de andere bouwpartner zal niet mogelijk zijn als deze insolvabel blijkt te zijn of reeds van de markt is verdwenen.

Daarom is het belangrijk om een clausule te voorzien waarbij de ‘in solidum’ gehoudenheid van de architect met de andere bouwpartners wordt uitgesloten. Een dergelijke clausule is geldig voor zover het gaat over een uitsluiting van in solidum aansprakelijkheid mbt de lichte verborgen gebreken.

De federale overheid heeft eind 2025 een aantal gerichte fiscale aanpassingen doorgevoerd in de tweede en derde pensioenpijler. Geen revolutionaire maatregelen maar ze kunnen wel een (positieve) invloed hebben op uw eigen situatie. De tweede pijler krijgt een fiscale stimulans terwijl de derde pijler voorlopig stabiliteit biedt.

Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ): hogere plafonds en bredere toegang

Zelfstandigen die sociale zekerheidsbijdragen betalen kunnen op individuele basis aan pensioenopbouw doen met fiscaal voordeel van de overheid. De premies die je hiervoor opbouwt zijn fiscaal aftrekbaar als beroepskost via de personenbelasting. Vanaf 2026 stijgt het bijdragepercentage (het percentage dat je maximaal mag storten in VAPZ) van 8,17% naar 8,50% en voor een sociaal VAPZ stijgt dit zelfs naar 9,78%.

Dit bijdragepercentage wordt berekend op het referentie-inkomen of geherwaardeerd inkomen dat u steeds kunt raadplegen op uw laatste sociale kwartaalbijdrage.

Bovendien wordt het toepassingsgebied uitgebreid tot alle zelfstandigen in bijberoep. Voor architecten die hun activiteit combineren met een onderwijsopdracht of een mandaat kan dit een nieuwe optimalisatiemogelijkheid openen.

Pensioenopbouw voor Zelfstandigen (POZ) zonder premietaks

Als u als zelfstandig architect niet werkt onder een vennootschap, kunt u naast het Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) ook nog extra pensioenopbouw verwezenlijken in de vorm van POZ (Pensioenopbouw voor Zelfstandigen).

Sinds 10 januari 2026 wordt op Pensioenovereenkomsten voor Zelfstandigen (POZ) geen premietaks van 4,40% meer geheven. Dat lijkt technisch, maar het effect is tastbaar. Het budget dat u vandaag reserveert voor uw aanvullend pensioen blijft identiek, alleen vloeit voortaan een hoger bedrag naar uw pensioenreserve.

Derde pijler: behoud van de maxima, zonder indexatie

Voor de derde pijler kiest de overheid voor stabiliteit tot eind 2029. De fiscale plafonds voor pensioensparen en langetermijnsparen (mogelijk voor alle natuurlijke personen vanaf 18 jaar) blijven behouden en worden dus niet geïndexeerd in deze periode in tegenstelling tot vorige jaren.

Concreet blijft het plafond voor langetermijnsparen vastgelegd op 2.450 euro (retroactief toegepast vanaf inkomstenjaar 2025). Voor pensioensparen blijven de maxima van 1.050 euro en 1.350 euro gelden van inkomstenjaar 2026 tot en met 2029. Pas vanaf inkomstenjaar 2030 worden deze bedragen opnieuw geïndexeerd.

Op korte termijn verandert er dus weinig. Op langere termijn betekent het uitblijven van indexatie wel dat de reële fiscale stimulans geleidelijk afneemt. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar het vergt wel wat extra aandacht in uw totale pensioenarchitectuur.

De verhouding tussen de verschillende mogelijkheden in (fiscale) pensioenopbouw kan complex zijn. Weet dat wij al deze producten aanbieden en steeds met u in overleg kunnen gaan om zo tot de beste keuze te komen.

Het komt regelmatig voor dat in lopende dossiers of zelfs projecten die zijn afgerond, niet alle vereiste attesten woningbouw werden aangevraagd. Nochtans tonen controles op de jaarlijkse aangiftes aan dat veel projecten effectief onder de wet Peeters-Borsus vallen.

Waarom is dit zo belangrijk ?

• Bij verkoop van een woning vraagt de notaris dit attest altijd op.
• De overheid en de Orde van Architecten voeren effectief controles uit op de naleving van de wet.
• Er kan zich een probleem stellen op vlak van uw aansprakelijkheid ingeval er zich een schadegeval voordoet en blijkt dat het verplichte verzekeringsattest niet aanwezig is.

Wat zegt de wet Peeters-Borsus weer concreet ?

• De attesten moeten aangevraagd zijn vóór de start van de werken.
• Als architect hebt u bovendien de wettelijke plicht om ook de attesten op te vragen van de studiebureaus en aannemers die betrokken zijn bij de gesloten ruwbouwwerken.
• Zowel architect, studiebureau en aannemers betrokken bij de ruwbouwwerken moeten hun attest kunnen voorleggen.
• Attesten moet aangevraagd worden voor onroerende werken (nieuwbouw en/of verbouwing) aan een gebouw die voor minstens 50% van de oppervlakte als woning bestemd is, waarvoor verplicht een architect moet tussenkomen en de vergunning (of melding) dateert van na 30/6/2018.

Op dit moment laten de meeste verzekeraars nog regularisaties toe (in die zin dat u uw eigen attest nog kan aanvragen voor projecten die in uitvoering zijn of zelfs al uitgevoerd zijn), dit voor zover er nog geen schade gekend is voor het betreffende project. Dit zal in de toekomst niet mogelijk blijven. Het is dus zeer belangrijk om de ontbrekende attesten zo spoedig mogelijk te regulariseren.

De bouwsector wordt alsmaar complexer en de verwachtingen van bouwheren zijn hoger dan ooit. De kans is reëel dat je als ontwerper vroeg of laat met een geschil te maken krijgt – en dit kan heel uiteenlopend zijn.
Als ontwerper in de bouwsector kan je naast de verplichte verzekering beroepsaansprakelijkheid ook een polis rechtsbijstand afsluiten. Dergelijke polis waarborgt de kosten (zoals de kosten van een advocaat of expert) voor een minnelijke, gerechtelijke of buitengerechtelijke regeling van een geschil in het kader van je beroepsactiviteiten.

Hou rekening met de wachttijd

De wachttijd bij een rechtsbijstandverzekering is de periode na het afsluiten van de verzekering waarin je nog geen gebruik kunt maken van de juridische hulp. Deze wachttijd kan oplopen tot 12 maanden naargelang de aard van het geschil.
De polis geldt voor nieuwe conflicten en de wachttijd is bedoeld om te voorkomen dat verzekerden een rechtsbijstandverzekering afsluiten op het moment dat een conflict al dreigt te ontstaan.

Een rechtsbijstandverzekering is bedoeld om onverwachte juridische problemen op te lossen, niet om conflicten aan te pakken die al bekend waren vooraleer de verzekering wordt aangegaan. Laat je dus goed informeren hoeveel de wachttijd in je polis bedraagt.

Contacteer je makelaar vóór je naar je advocaat stapt

Een rechtsbijstandsverzekeraar beperkt zich niet enkel tot het louter betalen van kosten, maar ze verrichten ook zelf diensten. Dit houdt in dat de verzekeraar actief streeft naar een buitengerechtelijke oplossing via alle mogelijke middelen: ingebrekestelling, expertise, mediatie, onderhandelingen …
Een verzekeraar rechtsbijstand verwacht bovendien dat je vooraf overlegt, hun advies opvolgt en nog geen advocaat aanstelt of kosten maakt alvorens de verzekeraar hiervoor zijn akkoord bevestigt.
In de praktijk zien wij vaak dat ontwerpers pas contact opnemen nadat zij reeds zelf ingebrekestellingen hebben verstuurd, er al een expertise heeft plaatsgevonden of zelfs een rechtbankzitting is geweest. Dat is niet de bedoeling. Deze kosten zullen niet vergoed worden.

Als architect werk je meestal als zelfstandige. Dat geeft vrijheid, maar het brengt ook risico’s mee. Pensioenen zitten vandaag overal in het nieuws. De vraag of er straks nog een voldoende wettelijk pensioen overblijft, weegt zwaar. Laat je toekomst niet afhangen van de overheid. Neem zelf de controle over je financiële zekerheid.

Er bestaan sterke formules met een fiscaal duwtje in de rug waarmee je een mooi vermogen opbouwt. Je koppelt die zelfs aan een bescherming voor periodes waarin je door ziekte of een ongeval geen werk kunt opnemen.

Fiscaal sparen zorgt voor belastingvermindering

De meest voordelige manier om als zelfstandige een aanvullend pensioen op te bouwen, is via het VAPZ (Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen). De basis hiervoor is vrij eenvoudig: wie als zelfstandige sociale bijdragen betaalt, bouwt daarmee een wettelijk pensioen op en kan elk jaar een premie storten om een aanvullend pensioen op te bouwen. Deze premie is fiscaal aftrekbaar in de personenbelasting en levert een belastingvoordeel op van rond de 50%. Ondertussen levert het gestorte bedrag een rendement op en een verlaging van de sociale bijdragen. De gestorte bedragen worden immers als beroepskosten beschouwd.

Voorbeeld:

Architect X heeft een geherwaardeerd inkomen(*) van 25.000 EUR. Deze persoon kan jaarlijks een premie storten van 2042,50 EUR in VAPZ die een rendement oplevert tot aan het pensioen. Ondertussen geniet hij/zij van een belastingvermindering van ongeveer 1000 EUR in zijn/haar personenbelasting.

(*)raadpleegbaar op de sociale kwartaalbijdrage

Voor de architect die met een vennootschap werkt (en daar recurrent een loon uithaalt), bestaat ook de mogelijkheid om aan pensioenopbouw te doen via IPT (Individuele Pensioentoezegging).

De vennootschap betaalt dan de premie als bedrijfskost, terwijl de bestuurder privé de opgebouwde reserve ontvangt op de pensioengerechtigde leeftijd.
Daarnaast kun je ook een inhaalbijdrage storten voor reeds gepresteerde jaren in de vennootschap of erbuiten.

Wachten tot je pensioen? Of het vandaag al gebruiken?

Wil dit dan zeggen dat je niet aan je gestorte geld kan tot aan je pensioengerechtigde leeftijd? Neen. Er bestaan manieren om een aanzienlijk voorschot op te nemen van het al gestorte bedrag voor de aankoop of verbouwing van privé onroerend goed binnen de Europese Economische Ruimte.

Let wel: de premies zijn door de vennootschap betaald, maar het onroerend goed moet op naam van de zaakvoerder privé staan.

Wat als je een tijd uitvalt? Wie betaalt de rekeningen?

Als architect kan een ziekte of ongeval ervoor zorgen dat je tijdelijk of langdurig niet kunt werken. De uitkering van de sociale zekerheid biedt dan vaak slechts een beperkt vangnet en is onvoldoende om de dagelijkse uitgaven en levensstijl te behouden.

Met een verzekering Gewaarborgd Inkomen kun je dat verschil dichten. Deze polis biedt een maandelijkse vergoeding aan wanneer je niet meer in staat bent om te werken door ziekte of door een ongeval. Wanneer er aan de polisvoorwaarden voldaan is, kan er ook dekking zijn voor bv. burn-out of zwangerschap. De uitgekeerde vergoedingen zijn bedoeld als vervangingsinkomen en worden rechtstreeks aan jou als verzekerde toegekend.

Voorbeeld:

Architect X gaat in het weekend mountainbiken en komt ten val. Diagnose: drie maanden arbeidsongeschiktheid. De sociale zekerheid keert haar maandelijks 900 EUR uit maar ze is het gewend om maandelijks een loon van 2500 EUR op te strijken. Dankzij de formule die ze gekozen heeft in haar verzekering Gewaarborgd Inkomen krijgt ze nog een bijkomende maandelijkse rente van 1100 EUR.

Een omzetverzekering vangt de klap op wanneer je als zaakvoerder door ziekte of een ongeval plots wegvalt en je bedrijf daardoor inkomsten mist. Zeker in een vennootschap waar jouw werk rechtstreeks omzet binnenbrengt, kan zo’n uitval hard aankomen. Deze verzekering kan interessant zijn wanneer je bv. geen loon of een laag loon uit je vennootschap haalt.

Herken je dit? Een klant vraagt je om zijn woning te renoveren. Alles loopt prima… tot hij plots ook “even een draagmuur” weg wil. Klinkt onschuldig tot er iets misloopt en jij plots mee in het vizier komt. Om je beter te beschermen, geven we hieronder enkele tips om je verantwoordelijkheid scherp te stellen en onaangename verrassingen te voorkomen.

Je contract als bescherming

Een duidelijk contract is geen formaliteit. Het is je reddingsboei als verwachtingen ontsporen. Zet bijvoorbeeld op papier wat je opdracht omvat, welk ereloon je hiervoor aanrekent, hoe je omgaat met budgetten, keuzes en uitvoering. Zo voorkom je discussies achteraf.

Afbakening van je opdracht

Formuleer in je overeenkomst zo concreet mogelijk jouw opdracht. Leg vast wat je doet, hoe ver je gaat en wat niet tot je opdracht hoort. Hoe scherper omschreven, hoe kleiner het risico op misverstanden. Dat klinkt zakelijk, maar het geeft net vertrouwen aan beide kanten.

En wat met de controle op de werken?

Veel interieurarchitecten vragen zich af: “Ben ik daar wettelijk toe verplicht?” Of je verplicht bent om de werken te controleren, hangt volledig af van je contract. Staat daarin dat de controle tot je opdracht behoort, dan ben je ertoe gehouden.

Vermijd verboden terrein

Stabiliteitskwesties, vergunningen, constructieve ingrepen… Dat blijft het domein van de architect. Ga je daar toch in mee, dan neem je onbewust grote juridische risico’s waarvoor jouw verzekering BA interieurarchitect niet zal tussenkomen.

Zet dus duidelijk in je contract dat:

• vergunningsplichtige werken buiten jouw opdracht en verantwoordelijkheid vallen, en
• de opdrachtgever verplicht is om een architect en/of stabiliteitsingenieur aan te stellen indien nodig.

Vergeet de veiligheidscoördinator niet

Zijn er twee of meer aannemers betrokken, al of niet gelijktijdig aan het werk? Dan is een veiligheidscoördinator verplicht vanaf de ontwerpfase.

Bij werken kleiner dan 500 m²:

• stelt de bouwdirectie ontwerp de coördinator-ontwerp aan,
• en de bouwdirectie uitvoering de coördinator-verwezenlijking.

Als interieurarchitect kan jij dus in sommige gevallen verplicht zijn om die aanstelling te doen, bijvoorbeeld wanneer geen architect is aangesteld. Maak daarvan melding in je contract. In elk geval moet je als interieurarchitect nagaan of een veiligheidscoördinator-ontwerp en/of veiligheidscoördinator-verwezenlijking werd aangesteld. Immers wordt het niet nagaan ervan in de algemene voorwaarden bij sommige verzekeraars aanzien als een zware fout die niet verzekerd is.

Kort samengevat

Een goed contract:

• beschermt je,
• maakt je grenzen duidelijk,
• en voorkomt dat je verantwoordelijk wordt voor iets waar je geen controle over hebt

Wanneer mag u als architect een opdracht stopzetten?

Regelmatig horen we van architecten dat ze de samenwerking met hun bouwheer stopzetten omdat die niet meer vlot loopt. Let wel: u kan als architect een opdracht niet zomaar eenzijdig beëindigen. De rechtspraak is vrij streng. Alleen een voldoende zwaarwichtige reden kan de verbreking rechtvaardigen. Een slechte communicatie of een vertrouwensbreuk weegt meestal niet zwaar genoeg door. Een ernstige tekortkoming van de bouwheer is bijvoorbeeld wanneer hij/zij u niet informeert over de start en het verloop van de werken, waardoor u uw wettelijke controletaak niet kan uitoefenen.

Zonder voldoende zwaarwichtige reden kan de bouwheer de stopzetting betwisten bij de Orde van Architecten of voor de rechtbank. In dergelijk geval bestaat het risico dat u veroordeeld wordt tot een schadevergoeding wegens onrechtmatige verbreking.

Wat zegt uw architectenovereenkomst?

Vaak staan er clausules in de overeenkomst die u toelaten om de samenwerking stop te zetten wanneer de bouwheer ernstig tekortschiet in zijn plichten. Voorbeelden: de bouwheer weigert om uw aanbevelingen op te volgen of de bouwheer handelt in strijd met dwingende wetgeving.

Zijn er alternatieven voor een eenzijdige verbreking?

Omdat een eenzijdige stopzetting risico’s inhoudt, zijn er vaak betere pistes: Breng de bouwheer schriftelijk op de hoogte van de problemen en probeer samen tot een oplossing te komen. Een andere optie is een beëindiging in onderling akkoord. Zo vermijdt u het risico van een onrechtmatige verbreking.

Eenzijdige stopzetting als ultiem middel?

Lukt een akkoord niet en voorziet uw overeenkomst geen clausule? Dan kan u alsnog eenzijdig verbreken, mits voldaan wordt aan bepaalde formaliteiten: ingebrekestelling, beschrijving van de stand van de werken, … Hou er rekening mee dat de bouwheer dit kan aanvechten. Oordeelt de rechter dat de reden niet zwaar genoeg is, dan kan u veroordeeld worden tot schadevergoeding. Zorg daarom steeds voor een goed gestaafd dossier: mails, aanmaningen, werfverslagen, enz.

Ons advies

De kernvraag is telkens: is de reden om eenzijdig te verbreken zwaarwichtig genoeg? Bij discussie voor een rechtbank, zal het de rechter zijn die oordeelt. Wij helpen u inschatten welke aanpak in uw situatie het meest aangewezen is én ondersteunen u bij de formaliteiten, zoals de verplichte brief aan de Orde en de gemeente. Indien u vragen heeft over uw architectenovereenkomst in het algemeen, vraag het ons ook zeker.